Không phải khoản chi nào cũng giống nhau. Tách ra làm ba loại thì bạn thấy ngay khoản nào cắt được và khoản nào không.
Ba loại chi tiêu đó là gì
- Việc giữ cho mình sống được
- Việc làm cho người khác
- Việc cho riêng bạn
- Ba loại đó cạnh tranh cùng một ngân sách
- Mục thứ tư là điều làm chúng dính với nhau
Người ta hay nghĩ ba loại này nằm ở ba chỗ khác nhau. Thực ra chúng rút từ đúng một túi.
Loại nào không cắt được
- Loại thứ nhất
- Ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân
- Và những việc chăm sóc bạn đang phải làm
- Cắt vào đây là vay nặng lãi nhất
- Mục thứ tư là điều cần rõ ràng ngay
Bỏ bữa để làm cho xong việc là cách vay tệ nhất trong mọi cách vay, vì nó cắt vào phần tạo ra sức.
Loại nào hay bị cắt đầu tiên
- Loại thứ ba
- Vì nó không có ai đòi
- Nên nó là khoản dễ hy sinh nhất
- Và người ta thấy ngày nào cũng trôi qua mà chẳng có gì cho mình
- Mục thứ hai là lý do thật
Không ai gọi điện nhắc bạn về phần dành cho chính mình. Vì vậy nó luôn là khoản bị cắt trước.
Vậy nên cắt ở đâu
- Ở loại thứ hai trước
- Cắt bằng cách nhờ người khác
- Không phải bằng cách tự cố thêm
- Và cắt trước khi hụt, không phải sau
- Mục thứ ba là chỗ nhiều người làm ngược
Cố thêm không phải là cắt. Đó là chuyển khoản chi sang ngày mai với một khoản lãi kèm theo.
Về chuyện liệt kê ra trước khi chia
- Viết ra mọi việc trong một ngày thường
- Đánh dấu từng việc thuộc loại nào
- Làm một lần là đủ để thấy bức tranh
- Không viết ra thì bạn vẫn chia theo cảm tính
- Mục thứ ba là việc nên làm một buổi
Một trang giấy trong hai mươi phút cho bạn thứ mà ba tháng suy nghĩ không cho được.
Về chuyện việc cho người khác thường lớn nhất
- Đây thường là nhóm chiếm nhiều nhất
- Nhất là ở người đang chăm người khác
- Và nó tăng dần mà không ai thông báo
- Rà lại nhóm này theo định kỳ
- Mục thứ ba là điều hay xảy ra
Trách nhiệm ít khi được giao chính thức. Nó cứ lớn lên từng chút cho tới khi không vác nổi.
Về chuyện giữ lại một phần cho mình
- Giữ lại một khoản nhỏ mỗi ngày
- Nhỏ cũng được, nhưng phải có
- Đặt nó vào lịch như một việc thật
- Không đặt vào lịch thì nó không tồn tại
- Mục thứ tư là điều đã thấy ở mọi người
Thứ không có chỗ trong lịch thì không bao giờ xảy ra. Điều đó đúng với cả phần dành cho chính bạn.
Về chuyện một việc có thể thuộc hai loại
- Nấu ăn vừa là việc sống được vừa là việc cho người khác
- Gặp bạn bè vừa mệt vừa bù lại
- Không cần xếp loại cho thật chính xác
- Chỉ cần đủ rõ để quyết
- Mục thứ ba là điều nên thả lỏng
Đừng biến việc này thành một hệ thống cầu kỳ. Cầu kỳ thì chính nó lại thành một khoản chi.
Về chuyện có việc bù lại chứ không chỉ tiêu đi
- Có việc tốn sức mà làm xong thấy nhẹ hơn
- Có việc nhẹ mà làm xong thấy cạn
- Đánh dấu cả hai loại đó khi ghi
- Cột này quan trọng ngang cột thời gian
- Mục thứ hai là nhóm cần để ý nhất
Không phải cứ nhẹ nhàng là rẻ. Vài việc trông rất nhẹ lại rút của bạn nhiều nhất.
Về chuyện xem lại bảng này mỗi vài tuần
- Việc trong ngày thay đổi theo mùa và theo giai đoạn
- Bảng cũ thì không còn đúng
- Xem lại mỗi vài tuần
- Sửa vài dòng là xong, không phải làm lại
- Mục thứ tư là lý do nó không nặng nề
Việc này chỉ tốn công lần đầu. Từ lần thứ hai trở đi nó là mấy phút sửa lại.
Về chuyện nhờ người khác là cắt chi, không phải thua
- Nhờ được việc nào thì khoản đó rời khỏi ngân sách của bạn
- Đó là cách cắt duy nhất không mất gì
- Người được nhờ thường sẵn lòng hơn bạn tưởng
- Họ chỉ không biết nên nhận việc nào
- Mục thứ tư là lý do phải nói rõ việc cụ thể
Người muốn giúp mà không biết giúp gì thì cuối cùng không giúp được. Nói tên một việc là gỡ xong.
Ba câu hỏi trước khi nhận thêm một việc
- Việc này tốn của tôi khoảng bao nhiêu sức
- Hôm nay tôi còn lại chừng nào
- Bỏ việc nào để lấy chỗ cho nó
- Bài này thêm: việc này thuộc loại nào trong ba loại
Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.
Sức trong ngày là một ngân sách, không phải một cái giếng
- Giếng thì cạn rồi tự đầy, ngân sách thì tiêu hết là hết
- Tiêu vào đâu là một lựa chọn, kể cả khi bạn không thấy mình đang chọn
- Vay của ngày mai thì hôm sau phải trả
- Không ai tiêu hộ được, nhưng nhiều người gánh bớt được
- Mục thứ hai là điều cả site này lặp lại
Không chọn cũng là một cách chọn, và thường là cách tốn kém nhất trong mọi cách.
Đi hỏi người có chuyên môn, đừng tự xoay, nếu
- Sức giảm nhanh trong thời gian ngắn mà bạn không giải thích được
- Nghỉ đủ rồi mà vẫn không hồi lại chút nào
- Kèm theo bất cứ điều gì mới mà bạn thấy khác thường
- Bạn thấy khác đi sau khi bắt đầu một thứ mới đang dùng
- Hoặc chính bạn thấy lo và không biết hỏi ai
Năm điều này lặp lại ở mọi bài. Trang này dạy cách chia sức; nó không chẩn đoán và không thay được một buổi khám.
Câu hỏi thường gặp
Ba loại chi tiêu đó là gì?
Việc giữ cho mình sống được, việc làm cho người khác, và việc cho riêng bạn.
Loại nào không cắt được?
Loại thứ nhất. Ăn, ngủ, vệ sinh và thuốc men thì không thương lượng được.
Loại nào hay bị cắt đầu tiên?
Loại thứ ba, và đó là lý do nhiều người thấy ngày nào cũng trôi qua mà chẳng có gì cho mình.
Vậy nên cắt ở đâu?
Ở loại thứ hai trước, và cắt bằng cách nhờ người khác chứ không phải bằng cách cố thêm.